Τρέχον εξάμηνο

Χειμερινό Εξάμηνο 2019-20

86Υ04                   Εισαγωγή στη Φιλοσοφία
Τετάρτη 12.00-15.00, αίθ. Δ’    έναρξη: ΤΕ 9.10.2019
       Σύμφωνα με ένα γνωστό ευφυολόγημα, «φιλοσοφία είναι η προσπάθεια να απαντηθεί το ερώτημα τι είναι η φιλοσοφία». Η φράση περιλαμβάνει, πάντως, έναν πυρήνα αλήθειας: Οι προσδιορισμοί της φιλοσοφίας ποικίλλουν τόσο όσο και οι φιλοσοφικές θέσεις όσων την θεραπεύουν. Αναγνωρίζοντας αυτή την πολυμορφία εκδοχών του φιλοσοφικού λόγου, το μάθημα επιχειρεί μια πρώτη συστηματική εισαγωγή στον φιλοσοφικό στοχασμό. Στόχος του είναι, αφενός, η εξοικείωση με τα βασικά φιλοσοφικά προβλήματα που έχουν απασχολήσει τους φιλοσόφους στη διαδρομή της ιστορίας και, αφετέρου, η εξάσκηση των συμμετεχόντων στη χρήση και διάκριση εννοιών και αξιολόγηση επιχειρημάτων, ώστε να μπορούν να χειριστούν συναφή ζητήματα σε οποιοδήποτε πεδίο. Στο επίκεντρό μας θα βρεθούν μερικά από τα κυριότερα φιλοσοφικά θέματα και ερωτήματα: Τι είναι η πραγματικότητα; Τι μπορώ να γνωρίζω, ποιες οι πηγές και τα όρια της γνώσης; Τι είναι το νόημα και η αλήθεια; Πώς δικαιολογείται και θεμελιώνεται μια πεποίθηση; Τι είναι δίκαιο και αγαθό; Ποιος είναι ο χαρακτήρας μιας αισθητικής κρίσης σχετικά με το ωραίο; – Καθώς η φιλοσοφία απαρτίζεται από φιλοσοφικά κείμενα, στο επίκεντρο της προσέγγισής μας θα βρίσκονται αποσπάσματα από επιλεγμένα κλασικά φιλοσοφικά έργα.
Το μάθημα είναι “ανοικτό” σε φοιτητές όλων των Σχολών και Τμημάτων. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται, ΠΡΙΝ από την έναρξή του, να εγγραφούν στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος: https://eclass.uoa.gr/courses/PHS387/.  Η παρακολούθηση του μαθήματος κρίνεται απαραίτητη. Η αξιολόγηση της επίδοσης κατά την τελική εξέταση θα δίνει έμφαση στην ικανότητα για ερμηνευτική προσέγγιση των κειμένων που θα μας απασχολήσουν.

Μεταπτυχιακό μάθημα: Γκάνταμερ και φιλοσοφική ερμηνευτική
       Η φιλοσοφική ερμηνευτική είναι ένα από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά ρεύματα του εικοστού αιώνα, που επιχειρεί μια δημιουργική (ανα-)σύνθεση (α) της φιλοσοφικής κληρονομιάς των πλατωνικών διαλόγων, (β) της εγελιανής φιλοσοφίας του πνεύματος και της ιστορίας, καθώς και (γ) της ανάλυσης της ύπαρξης από τον Χάιντεγκερ. Βάσει κειμένων του θεμελιωτή της φιλοσοφικής ερμηνευτικής Χανς-Γκέοργκ Γκάνταμερ (μεταφρασμένων στην Ελληνική ή στην Αγγλική), θα επιχειρήσουμε να εντοπίσουμε τα σημαντικότερα στοιχεία αυτής της σύνθεσης και να αποτιμήσουμε τη σχέση της με άλλα φιλοσοφικά ρεύματα του εικοστού αιώνα, όπως η κριτική θεωρία και η αποδόμηση. – Αυτονοήτως, η παρακολούθηση του μαθήματος είναι υποχρεωτική (δεν επιτρέπονται πάνω από δύο απουσίες). Η αξιολόγηση θα γίνει βάσει γραπτής εργασίας.
–> Η καλή γνώση της αγγλικής (ή της γερμανικής) αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο μάθημα, του οποίου η παρακολούθηση, κατόπιν προηγούμενης ηλεκτρονικής επικοινωνίας, είναι δυνατή για κάθε επαρκή ενδιαφερόμενο. Η εξοικείωση με το θέμα και η μελέτη μέρους της βιβλιογραφίας κρίνεται απαραίτητη πριν από την έναρξη του μαθήματος. Πληροφορίες για το μάθημα  αναρτώνται στην ηλεκτρονική σελίδα https://eclass.uoa.gr/courses/PHS388/, στην οποία οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να εγγραφούν έως την 10.10.2019. (Η εγγραφή σε αυτήν τη σελίδα είναι ελεύθερη και δεν εκλαμβάνεται ως δέσμευση για παρακολούθηση του μαθήματος.)

Εαρινό Εξάμηνο 2020

86ΥΕΦ08             Νεότερη Φιλοσοφία
       Θέμα του μαθήματος αποτελεί ένα θεμελιώδες φιλοσοφικό κείμενο των Νέων Χρόνων: η Εισαγωγή στις διαλέξεις του Χέγκελ για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας. Πιθανότατα, κανένα άλλο κείμενο του Χέγκελ δεν έχει διαβαστεί και ερμηνευτεί τόσο πολύ και τόσο διαφορετικά· ο φιλόσοφος επιχειρεί εδώ να συγκροτήσει μια φιλοσοφική θεώρηση της παγκόσμιας ιστορίας που διαφέρει από τις συνήθεις προσεγγίσεις των ιστορικών – εξακολουθώντας ωστόσο να επιδιώκει τη νομιμοποίησή της μέσα από το ιστορικό υλικό: «την ιστορία πρέπει να την παίρνουμε ως έχει· πρέπει να ενεργούμε ιστορικά και εμπειρικά». Σκοπός αυτής της φιλοσοφικής θεώρησης είναι η διασάφηση του νοήματος της ιστορίας, η οποία εμφανίζεται έτσι ως μια σταδιακή αλλά σαφής «πρόοδος στη συνείδηση της ελευθερίας». Κινητήρια δύναμη αυτής της προόδου είναι η ιδέα της (πολιτικής) ελευθερίας, προς την πραγμάτωση της οποίας εμφανίζεται να τείνει ολόκληρη η παγκόσμια ιστορία.
Μέσω μιας ενδελεχούς ανάγνωσης του κειμένου, θα επιχειρήσουμε να συλλάβουμε τον χαρακτήρα και τη νομιμότητα του εγχειρήματος μιας φιλοσοφικής ιστορίας. Το μάθημα ενδείκνυται και ως γενική εισαγωγή στην εγελιανή φιλοσοφία· είναι “ανοικτό” σε φοιτητές όλων των Σχολών και Τμημάτων, και η παρακολούθησή του κρίνεται απαραίτητη. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται, ΠΡΙΝ από την έναρξή του, να εγγραφούν στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος: https://eclass.uoa.gr/courses/PHS389/. Η αξιολόγηση της επίδοσης κατά την τελική εξέταση θα ελέγχει την ικανότητα για ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου που θα μας απασχολήσει (χωρίς να προϋποθέτει κανενός είδους αποστήθιση).

86ΥΕΦ06             Ηπειρωτική Φιλοσοφία
Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση με την πολυμορφία των φιλοσοφικών ρευμάτων που αναπτύσσονται στη διάρκεια του εικοστού αιώνα στο πλαίσιο της λεγόμενης «Ηπειρωτικής Φιλοσοφίας». Ξεκινώντας από τον Νίτσε ως φιλόσοφο με τον οποίο “κλείνει” η περίοδος των Νέων Χρόνων, θα ασχοληθούμε με φιλοσόφους όπως ο Χούσσερλ, ο Χάιντεγκερ, ο Χόρκχαϊμερ, ο Γκάνταμερ και ο Ντερριντά. Καθώς η ενασχόληση με τη φιλοσοφία δεν είναι παρά ενασχόληση με τα φιλοσοφικά κείμενα, η προσπάθειά μας θα στηριχθεί σε επιλεγμένα αποσπάσματα από το έργο αυτών των φιλοσόφων.
Το μάθημα είναι “ανοικτό” σε φοιτητές όλων των Σχολών και Τμημάτων, και η παρακολούθησή του κρίνεται απαραίτητη. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται, ΠΡΙΝ από την έναρξή του, να εγγραφούν στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος: https://eclass.uoa.gr/courses/PHS390/. Η αξιολόγηση της επίδοσης κατά την τελική εξέταση θα ελέγχει την ικανότητα για ερμηνευτική προσέγγιση των κειμένων που θα μας απασχολήσουν (χωρίς να προϋποθέτει κανενός είδους αποστήθιση).

Ώρες συνεργασίας

• Τετάρτη 15.00-16.00
καθώς και κατόπιν συνεννοήσεως, μετά από ηλεκτρονική επικοινωνία: pan@thanassas.gr